{"id":470,"date":"2020-06-22T18:45:47","date_gmt":"2020-06-22T16:45:47","guid":{"rendered":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/?p=470"},"modified":"2020-06-22T18:58:03","modified_gmt":"2020-06-22T16:58:03","slug":"postep-w-badaniach-pulsarow-teleskop-lst-1-wykrywa-emisje-kraba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/?p=470","title":{"rendered":"Post\u0119p w badaniach pulsar\u00f3w \u2013 teleskop LST-1 wykrywa emisj\u0119 Kraba"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><span lang=\"pl-PL\">LST-1 (Large Sized Telescope) wykry\u0142 emisj\u0119 pulsara Kraba, czyli jednej z szybko rotuj\u0105cych, bardzo g\u0119stych gwiazd \u2013 og\u0142osili w\u0142a\u015bnie naukowcy z mi\u0119dzynarodowego projektu CTA (<\/span><span lang=\"pl-PL\">Cherenkov Telescope Array), w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 astrofizycy z Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego. <\/span><span lang=\"pl-PL\">Obserwacje te pokazuj\u0105<\/span><span lang=\"pl-PL\">, \u017ce teleskop b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 do badania tego typu cia\u0142 oraz znacznie rozwin\u0105\u0107 badania nad miliardy razy <\/span><span lang=\"pl-PL\">bardziej energetycznym<\/span><span lang=\"pl-PL\"> \u015bwiat\u0142em, ni\u017c znane nam jest tutaj, na Ziemi.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"pl-PL\">&#8211;<em>Aby CTA by\u0142o w stanie optymalnie bada\u0107 szeroki zakres energii, b\u0119dzie sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z trzech rodzaj\u00f3w teleskop\u00f3w (SST, MST i LST, odpowiednio Small-, Medium- i Large- Sized Teleskope). To w\u0142a\u015bnie ten ostatni, podczas pr\u00f3b technicznych, okaza\u0142 si\u0119 pomocny w badaniach pulsar\u00f3w. Dane te s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardzo istotne dla Wsp\u00f3\u0142pracy LST, poniewa\u017c mog\u0105 by\u0107 u\u017cyte do optymalizacji dzia\u0142ania teleskopu oraz rozwijania metod analizy danych odpowiednich dla s\u0142abych, niskoenergetycznych \u017ar\u00f3de\u0142<\/em><\/span><span lang=\"pl-PL\"> \u2013 m\u00f3wi prof. Julian Sitarek z Katedry Astrofizyki Wydzia\u0142u Fizyki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego (WFiIS U\u0141). <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"pl-PL\">LST, o 23-metrowej \u015brednicy lustra jest najwi\u0119kszym z planowanych typ\u00f3w teleskop\u00f3w i jest przeznaczony g\u0142\u00f3wnie do obserwacji najni\u017cszych energii, kt\u00f3re b\u0119dzie bada\u0107 CTA, czyli promieniowania dziesi\u0105tki-setki miliard\u00f3w razy bardziej energetycznego ni\u017c \u015bwiat\u0142o widzialne. Wsp\u00f3\u0142praca LST sk\u0142ada si\u0119 z 200 naukowc\u00f3w spo\u015br\u00f3d 11 kraj\u00f3w. Prototypowy teleskop, LST-1 (<\/span><a href=\"http:\/\/www.lst1.iac.es\/\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><span lang=\"pl-PL\">http:\/\/www.lst1.iac.es\/<\/span><\/a><span lang=\"pl-PL\">), zosta\u0142 zainaugurowany w pa\u017adzierniku 2018 i przechodzi proces optymalizacji parametr\u00f3w obserwacji i oddawania do u\u017cytku. Na pocz\u0105tku czerwca bie\u017c\u0105cego roku LST1 przeszed\u0142 procedur\u0119 Krytycznego Przegl\u0105du Projektu (<\/span><a href=\"https:\/\/www.cta-observatory.org\/lst1-passes-cdr\/).\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><span lang=\"pl-PL\">https:\/\/www.cta-observatory.org\/lst1-passes-cdr\/).<\/span><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"pl-PL\">&#8211;<\/span><em><span lang=\"pl-PL\">Pulsary emituj\u0105 promieniowanie elektromagnetyczne w\u00a0szerokim zakresie (od radiowego przez \u015bwiat\u0142o widzialne i rentgenowskie, a\u017c do promieniowania gamma) w postaci dw\u00f3ch wi\u0105zek omiataj\u0105cych przestrze\u0144 podobnie do latarni morskiej. Emisja na Ziemi obserwowana jest w momentach w kt\u00f3rych wi\u0105zki zwr\u00f3cone s\u0105 w\u00a0naszym kierunku, powoduj\u0105c charakterystyczne impulsy. Pulsary s\u0105 trudne do wykrycia przez teleskopy czerenkowskie ze wzgl\u0119du na to, \u017ce emituj\u0105 jedynie w stosunkowo niskim zakresie energii. Dotychczas jedynie 4 pulsary zosta\u0142y wykryte przez teleskopy czerenkowskie. Konstrukcja LST, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci du\u017ca powierzchnia zwierciad\u0142a sprawia, \u017ce \u015bwietnie nadaje si\u0119 on do bada\u0144 pulsar\u00f3w<\/span><\/em><span lang=\"pl-PL\"> \u2013 t\u0142umaczy prof. J. Sitarek. <\/span><\/p>\n<p lang=\"pl-PL\" align=\"justify\">W projektowaniu oraz konstrukcji teleskop\u00f3w bierze udzia\u0142 Wsp\u00f3\u0142praca CTA z\u0142o\u017cona z ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca cz\u0142onk\u00f3w z\u00a031 kraj\u00f3w. Polska jest jednym z kraj\u00f3w silnie zaanga\u017cowanych w projekt CTA. Kilkudziesi\u0119ciu naukowc\u00f3w i\u00a0in\u017cynier\u00f3w z 13 instytucji naukowych bierze udzia\u0142 w projektowaniu oraz budowie teleskop\u00f3w, opracowaniu programu obserwacyjnego dla nich oraz wsparciu informatycznym przetwarzania danych. Uniwersytet \u0141\u00f3dzki reprezentuje w projekcie LST polskie konsorcjum CTA. Naukowcy z\u00a0Wydzia\u0142u Fizyki i Informatyki Stosowanej U\u0141 zajmuj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi rozwijaniem metod analizy danych z teleskop\u00f3w LST.<\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"pl-PL\">\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/span><a href=\"http:\/\/www.cta-observatory.org\/lst1-detects-vhe-emission-from-crab-pulsar\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><span lang=\"pl-PL\">http:\/\/www.cta-observatory.org\/lst1-detects-vhe-emission-from-crab-pulsar<\/span><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\">Tekst: Prof. Julian Sitarek<br \/>\nRedakcja: Centrum Promocji U\u0141<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>LST-1 (Large Sized Telescope) wykry\u0142 emisj\u0119 pulsara Kraba, czyli jednej z szybko rotuj\u0105cych, bardzo g\u0119stych gwiazd \u2013 og\u0142osili w\u0142a\u015bnie naukowcy z mi\u0119dzynarodowego projektu CTA (Cherenkov Telescope Array), w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 astrofizycy z Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego. Obserwacje te pokazuj\u0105, \u017ce teleskop &hellip; <a href=\"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/?p=470\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-470","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lst"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=470"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":479,"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/470\/revisions\/479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/obserwatorium-cta.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}